Nâng cao sự tự tin trong Thuật hùng biện tăng khả năng nói trước đám đông (P 2)

(Thế giới matxa) - Thứ hai: Hãy chuẩn bị đúng cách

Nhiều năm trước đây, người diễn thuyết chính tại bữa tiệc trưa ở câu lạc bộ New York Rotary là một nhà diễn thuyết, đồng thời là một quan chức có danh tiếng. Hôm đó, chúng tôi trông chờ ông sẽ mô tả về hoạt động nơi ông làm việc.

Ngay lập tức mọi người có thể nhận ra là ông hoàn toàn chưa chuẩn bị cho bài phát biểu của mình. Đầu tiên, ông cố diễn đạt theo lỗi ngẫu hứng nhưng không mấy thành công. Rồi ông lấy ra từ túi áo một tá những tờ ghi chép không hề có trật tự, chẳng khác gì một chiếc ô tô thủng lốp hay một đống sắt vụn. Dò dẫm trong mớ giấp ghi chép đó, ông càng trở nên bối rối. Mỗi phút trôi qua lại càng khiến ông lúng túng hơn. Nhưng ông vẫn tiếp tục lắp bắp, xin lỗi và cố tìm ra chút gì đó từ những tờ giấy và rồi nâng cốc lên với đôi bàn tay run rẩy và đôi môi khô chat. Ông chính là hình ảnh đáng buồn của một người hoàn toàn bị nỗi sợ hãi thống trị do thiếu sự chuẩn bị. Cuối cùng, ông ngồi xuống với dáng vẻ của một diễn giả thất bại bẽ bang nhất tôi từng chứng kiến. Cái cách ông đã phát biểu giống như tôi từng chứng kiến trong một lá thư tình: “ Anh bắt đầu mà không biết mình sẽ phải nói ra sao, và kết thúc mà không biết mình đã nói gì”.

Kể từ năm 1912, việc đáng giá hàng ngàn bài phát biểu mỗi năm đã trở thành một nghiệm vụ trong nghề nghiệp của tôi. Và từ kinh nghiệm này, tôi nhận ra một bài học lớn áp dụng cho tất cả mọi người như ngài Everest: chỉ những người nào đã chuẩn bị kỹ cho bài phát biểu của mình mới có được sự tin. Làm sao một người có thể hi vọng sẽ vượt qua được chiến tuyến của nỗi sợ hãi khi anh ta bước vào cuộc chiến với vũ khí không được chuẩn bị kỹ càng, hay thậm chí là không mang theo đạn được? Linconl từng nói: “ Tôi tin rằng dù có già dặn kinh nghiệm đến đâu đi chăng nữa, tôi sẽ chẳng bao giờ có đủ tự tin để phát biểu mà không biết trước mình sẽ nói gì?”.

Nếu bạn muốn có tự tin, tại sao không thực hiện bước chuẩn bị chắc chắn? Apostle Jonh từng viết: “ Tình yêu hoàn hảo sẽ vượt qua rào cản của sự sợ hãi”. Sự chuẩn bị hoàn hảo cũng vậy, Daniel Webster từng nói ông luôn nghĩ việc chuẩn bị sơ sài cũng chẳng khác nào ăn mặc tuềnh toàng mà đứng trước đám đông để phát biểu.

Đừng bao giờ cố học thuộc lòng từng câu từng chữ của bài phát biểu

“ Chuẩn bị hoàn hảo” liệu có phải là bạn phải học thuộc lòng phần phát biểu của mình? Hoàn toàn KHÔNG. Do quá lo lắng sợ không thể thành công khi diễn thuyết trước đám đông mà nhiều diễn giả đã vô tình rơi vào cái bẫy của việc học thuộc lòng. Khi “ nạn nhân” đã quen với cách đó, họ sẽ bị bám chặt vào việc chuẩn bị tốn thời gian, mà lại làm mất đi tính hiệu quả khi đứng trực tiếp trên bục phát biểu.

Khi H. V. Kaltenborn, trưởng nhóm phân tích tin tức Hoa Kỳ còn là một sinh viên ở trường đại học Harvard, ông đã tham gia vào một cuộc thi diễn thuyết. Ông đã lựa chọn một câu chuyện ngắn với tựa đề “ Các quý ông, vị vua”. Ông đã học từng từ trong phần diễn thuyết và ôn lại hàng trăm lần. Tới ngày thi, ông vừa nêu tựa đề “ Các quý ông, vị vua…”, thì đầu óc bỗng trở nên rỗng tuếch. Không những thế, sự thiếu hiểu biết khiến ông hoảng hốt. Trong sự thất vọng, ông bắt đầu kể câu chuyện bằng những từ ngữ của chính mình. Và  cũng chính ông trở thành cậu sinh viên đáng ngạc nhiên nhất trong cuộc thi, khi ban khảo trao cho ông giải nhất. Từ đó, H. V. Kaltenborn không bao giờ đọc hay học thuộc một bài phát biểu nữa. Đó chính là bí quyết thành công của ông trong sự nghiệp làm tại đài phát thanh. Ông chỉ ghi chép chút ít và rồi nói hoàn toàn tự nhiên với bạn nghe đài mà không cần tới kịch bản.

Người viết và học thuộc phần phát biểu của mình chỉ làm tốn thời gian, công sức và lại dễ gây ra thất bại. Trong cả cuộc đời, chúng ta luôn nói tự nhiên mà không cần phải nghĩ kỹ từng từ. Thay vào đó chúng ta chỉ nghĩ về các ý. Nếu ý rõ ràng. Thay vào đó chúng ta chỉ nghĩ về các ý. Nếu ý rõ ràng, từ ngữ sẽ tự nhiên và trôi chảy cũng như không khí ta hít thở vậy.

Ngay chính Winston Churchill cũng khó khan lắm mới học được bài học này. Khi còn trẻ, ông viết và học thuộc các bài diễn văn của mình. Thế rồi một ngày, khi đang phát biểu theo một bài diễn văn đã được học thuộc lòng trước quốc hội Anh, ông tắc nghẽn lại giữa mạch nói. Đầu óc hoàn toàn trống rỗng và mặt ông tím lại, ông ngồi xuống. Từ đó, ông không bao giờ cố gắng phát biểu dựa trên một bài diễn văn đã được viết và học thuộc nữa.

Nếu học thuộc bài diễn văn từng từ một, chúng ta dễ dàng quên mất khi đứng trước khan giả. Ngay cả khi không quên, chúng ta vẫn sẽ diễn đạt theo một cách máy móc. Tại sao ư?  Bởi nó không được thoát ra từ chính con tim chúng ta, mà từ trí nhớ. Khi nói chuyện riêng với một người, chúng ta luôn nghĩ về điều chúng ta muốn nói, và rồi chúng ta luôn nghĩ về điều chúng ta nghĩ ra chính xác từng từ. Cứ như vậy suốt cuộc đời, vậy tại sao bây giờ chúng ta lại cố thay đổi nó? Nếu cứ viết ra và học thuộc, chúng ta có thể sẽ mắc phải lỗi như Vance Bushnell từng mắc phải.

Vance từng là một sinh viên đã tốt nghiệp của trường nghệ thuật Beanx tại Paris và sau này trở thành phó giám đốc của một trong những công ty bảo hiểm lớn nhất thế giới – hiệp hội bảo hiểm Cuộc sống công bằng. Nhiều năm trước, ông được mời tham dự một cuộc hội thảo có sự góp mặt của hai ngàn đại biểu của hiệp hội đến từ khắp đất nước Hoa Kỳ, tổ chức tới tại Sulphur Springs, tây Virginia. Lúc đó, ông đã làm việc cho hiệp hội được 2 năm, tuy nhiên ông đã rất thành công và ông dự định phát biểu trong 20 phút.

Vance rất vui mừng khi được phát biểu. Ông cứ nghĩ việc này sẽ đem lại cho ông danh tiếng. Nhưng thật không may, ông đã viết và học thuộc phần diễn thuyết của mình. Ông còn cẩn thận ôn lại 40 lần trước gương, từng cử chỉ, từng lời nói, từng biểu hiện trên khuôn mặt. Ông cho rằng mọi thứ đều thật hoàn hảo.

Thế nhưng, khi ông đứng lên phát biểu, ông đã hoảng sợ. Ông nói: “ Phần của tôi trong chương trình này là…”. Chẳng còn gì trong đầu óc ông. Trong lúc bối rối, ông lùi lại 2 bước và cố bắt đầu lại. Lại một lần nữa, đầu óc ông trống rỗng. Và ông lặp lại việc lùi lại hai bước và cố bắt đầu lại tới 3, 4 lần. Trong khi cái bục cao 1.2m, không có rào chắn sau và cách tường 1.5m. Thế là sau lần lùi bước cuối cùng, ông ngã ngửa ra sau và biến mất sau bục phát biểu. Khán giả thì ôm bụng cười, thậm chí có người còn lăn ra khỏi ghế và ngã nhào xuống sàn. Chưa có ai trong hiệp hội lại xuất hiện nực cười tới mức đó. Điều đáng ngạc nhiên là khan giả chỉ cho rằng đó là diễn xuất. Tới tận bây giờ người ta vẫn bàn tán về phần diễn xuất này của ông.

Nhưng còn diễn giả thì sao? Chính Vance Bushnell đã thừa nhận với tôi rằng, đó là lần bẽ bang nhất trong cuộc đời ông, tới  mức ông đã phải viết đơn xin từ chức.

Cấp trên của Vance đã khuyên ông nên xé là đơn đi và đã giúp ông lấy lại sự tự tin. Trong những năm sau này, ông trở thành một trong những diễn giả xuất sắc nhất hiệp hội, nhưng từ đó không bao giờ ông viết và học thuộc các bài diễn thuyết của mình nữa. Chúng ta hãy cùng học hỏi kinh nghiệm này từ ông.

Tôi đã từng nghe vô số các câu chuyện về những người cố gắng học thuộc phần diễn thuyết của mình, nhưng chưa từng nghe có ai ném phần phát biểu đã được viết sẵn vào sọt rác, mà lại khiến phần diễn thuyết của họ trở nên kém thành công, hiệu quả và linh hoạt hơn. Cho dù khi không có chúng, anh ta có thể quên vài điểm, có thể ngập ngừng, nhầm lẫn, nhưng ít nhất anh ta vẫn diễn đạt sinh động hơn.

Abraham Lincol từng nói: “ Tôi không muốn nghe một bài diễn thuyết dài dòng khô cứng, thô kệch. Khi tôi nghe một người diễn thuyết, tôi muốn xem anh ta hành động mạnh mẽ và sống động như thể đang chiến đấu với bầy ong”. Ông nói ông muốn nghe một diễn giả thoải mái và hào hứng, mà chẳng một diễn giả nào làm được điều đó khi anh ta còn đang bận nhớ lại những gì đã học thuộc từng từ.

 

 

Tập hợp và sắp xếp các ý.

Đây là phương pháp chuẩn bị phù hợp cho một bài diễn văn? Chỉ đơn giản thế này thôi: hãy lục tìm trong số các kinh nghiệm và hiểu biết của mình về điều cần nói, tập hợp và sắp xếp các ý, lý lẽ xây dựng từ chính những kinh nghiệm và hiểu biết đó. Sự chuẩn bị đúng đắn chính là việc nghiền ngẫm về chủ đề của bạn. Cũng như trong lời tiến sĩ Charles Brown từng phát biểu tại một loại các bài giảng đáng nhớ của ông tại đại học Yale vài năm trước đây: “ Nghiền ngẫm chủ đề của mình cho tới khi nó nhuần nhuyễn… sau đó ghi lại toàn bộ các ý này, chỉ vài dòng thôi, đủ để nối các ý lại với nhau… ghi vào mảnh giấy – bạn sẽ thấy dễ tổ chức những ý nhỏ này hơn khi bạn cần sắp xếp chúng”. Nghe cũng không khó lắm phải không? Hoàn toàn không khó, chỉ cần một chút tập trung và nghĩ về mục tiêu.

Luyện tập phần diễn thuyết với các bạn của mình

Có nên luyện tập phần diễn thuyết sau khi đã sắp xếp qua chúng không? Càng nhiều càng tốt. Có một cách nhanh chóng và hiệu quả, hãy sử dụng các ý bạn đã chọn trong các cuộc nói chuyện hàng ngày,, với bạn vè và với đối tác. Hơn bất cứ cách nào, chỉ cần tận dụng thời gian ăn trưa và nói chuyện với bạn mình theo cách như: “ Joe này, tớ từng có một kinh nghiệm thế này. Tớ muốn chia sẻ với cậu…”. Joe có thể vui vẻ lắng nghe câu chuyện của bạn. Hãy chú ý phản ứng của cậu ấy, cách cậu ấy đáp lại, cậu ấy có thể có những ý tưởng hay và đáng quý. Joe sẽ không biết được rằng bạn đang thực hành bài diễn thuyết của mình, và như thế cũng chẳng sao. Nhưng, có thể cậu ấy sẽ thấy rằng cuộc nói chuyện thật thú vị.

Allan Nevins, một nhà sử học nổi tiếng, cũng đưa ra một lời khuyên tương tự cho các nhà văn: “ Tìm một người bạn thật thích thú với chủ đề và bàn luận về những gì bạn biết thật lâu. Theo cách này, bạn sẽ phát hiện ra những chỗ bạn có thể đã bỏ qua, những điểm tranh luận mà bạn chưa nhận thấy, và cách phù hợp nhất cho câu chuyện mà bạn định kể”.

 

Nguồn: Thế giới massage

Nâng cao sự tự tin trong Thuật hùng biện tăng khả năng nói trước đám đông (P 3)/ Nâng cao sự tự tin trong Thuật hùng biện tăng khả năng nói trước đám đông (P 1)/

Bình luận

Các tin đọc nhiều

Các tin khác